Android Chrome'da Reklamları Engellemek: Control D ile Güvenli DNS Kurulumu

Adım adım

1. 1

   Önce beklentiyi netleştirelim: bu yöntem neyi engeller, neyi engellemez

   Bu ayar, telefonunuza hiçbir uygulama kurmadan çalışır. Chrome bir siteye bağlanmadan önce alan adını IP adresine çevirmek için bir DNS sunucusuna sorar. Normalde bu sunucu operatörünüzündür ve her adresi olduğu gibi çevirir. Control D'nin filtreli sunucusuna geçtiğinizde, reklam ve takip alan adları için "böyle bir yer yok" cevabı döner — tarayıcı o isteği hiç yapmaz.

   Bunun pratik sonucu şu:

   • Reklam indirilmediği için sayfalar daha hızlı açılır ve daha az veri harcarsınız.

   • Takip betikleri de aynı listeye girdiği için siteler arası izleme belirgin şekilde azalır.

   • Pil ve mobil veri tasarrufu, özellikle reklam yoğun haber sitelerinde fark edilir.

   Şunları engellemez, baştan bilin:

   • YouTube reklamları. Reklam, videoyla aynı alan adından geldiği için DNS ayıramaz. YouTube'u engellemek isterseniz o alan adını tamamen kapatmanız gerekir ki video da gider.

   • Sitenin kendi sunucusundan servis edilen reklamlar. Bazı siteler reklamı kendi alan adı üzerinden sunar; DNS bunları ayırt edemez.

   • Chrome dışındaki uygulamalar. Bu ayar yalnızca Chrome'u etkiler. Instagram, oyunlar veya başka bir tarayıcı bundan etkilenmez. Tüm cihazı kapsayan yöntem Adım 9'da.

   Kısacası: reklamların çoğu gider, hepsi gitmez. Beklentiyi buna göre kurun; "hâlâ reklam görüyorum" diye ayarı bozmadan önce Adım 8'e bakın.

2. 2

   Chrome'u açın ve sağ üstteki menüyü bulun

   Telefonunuzda Chrome'u açın. Adres çubuğunun sağ ucunda, sekme sayacının hemen yanında üç nokta simgesi var — dikey sıralanmış üç küçük daire.

   Bu simgeye dokunun; uzun bir menü açılacak.

   • Bazı Android sürümlerinde ve tablet düzeninde bu menü sağ üstte olur.

   • Chrome'un yeni sürümlerinde adres çubuğu ekranın altına taşınmış olabilir; o durumda üç nokta da alttadır. İkisi de aynı menüyü açar.

   Chrome'u gizli sekmede kullanıyorsanız önce normal sekmeye geçin. Ayar her iki modu da etkiler ama menü gizli modda biraz farklı görünür.

3. 3

   Menüden Ayarlar'a girin

   Açılan menüyü en alta kadar kaydırın. Ayarlar en alttaki maddelerden biridir; yanında bir dişli simgesi bulunur.

   Ayarlar'a dokunun.

   Karşınıza hesap, şifreler, ödeme yöntemleri gibi başlıkların sıralandığı uzun bir liste gelecek. Aradığımız bölüm bu listenin aşağı kısmında.

4. 4

   Gizlilik ve güvenlik bölümünü açın

   Ayarlar listesini aşağı kaydırın ve Gizlilik ve güvenlik satırına dokunun. İngilizce arayüz kullanıyorsanız bu satırın adı Privacy and security olacak.

   Bu bölümde çerez ayarları, güvenli tarama, "İzlemeyi engelle" gibi maddeler var. Bizim aradığımız madde listenin alt kısmında.

   Buradaki Güvenli Tarama ayarını değiştirmenize gerek yok. O, zararlı siteleri engelleyen ayrı bir özelliktir ve reklam engellemeyle ilgisi yoktur.

5. 5

   Güvenli DNS'i kullan ayarına dokunun ve açın

   Gizlilik ve güvenlik içinde aşağı inip Güvenli DNS'i kullan satırını bulun (İngilizce: Use secure DNS). Dokunun.

   Açılan ekranın en üstünde bir aç/kapa düğmesi var. Kapalıysa açın — düğme yeşile döner.

   Düğmeyi açtığınızda altında iki seçenek belirir:

   • İşletim sisteminin hizmet sağlayıcısını kullan — Android'in sistem ayarındakini kullanır.

   • Başka bir sağlayıcı seç — listeden veya elle bir sunucu seçmenizi sağlar.

   Başka bir sağlayıcı seç seçeneğini işaretleyin. Altında Google, Cloudflare, OpenDNS gibi hazır sağlayıcıların bulunduğu bir açılır liste çıkacak.

   Bu listedeki hazır sağlayıcıların hiçbiri reklam engellemez; şifreli DNS sunarlar, o kadar. Reklam engelleme için bir sonraki adımdaki Özel seçeneği gerekiyor.

6. 6

   Özel sağlayıcı olarak Control D adresini girin

   Açılır listeyi açın ve en alttaki Özel (İngilizce: Custom) seçeneğini seçin. Altında boş bir metin kutusu belirecek.

   Bu kutuya aşağıdaki adresi tam olarak yazın:

   https://freedns.controld.com/p2

   Adresi elle yazmak yerine kopyalayıp yapıştırmanızı öneririm — tek bir harf hatası ayarın sessizce çalışmamasına yol açar.

   Doğru girdiğinizde kutunun sağında yeşil bir onay işareti görünür. Kırmızı bir uyarı çıkıyorsa adres hatalıdır veya o an internetiniz yoktur.

   Adresin sonundaki p2 kısmı hangi filtrenin kullanılacağını belirler. Control D ücretsiz olarak dört seviye sunuyor:

   • p0 — hiçbir şey engellenmez, sadece şifreli DNS.

   • p1 — yalnızca zararlı yazılım ve kimlik avı siteleri engellenir.

   • p2 — zararlı yazılım artı reklamlar ve takipçiler. Bu rehberde kullandığımız seviye.

   • p3 — p2'nin engellediklerine ek olarak sosyal medya alan adları da engellenir.

   Sosyal medyayı da kapatmak isterseniz adresin sonundaki p2 yerine p3 yazmanız yeterli. Çoğu kişi için doğru seçim p2.

   Ayarı kaydetmek için ayrı bir düğmeye basmanıza gerek yok; yeşil onay göründüğü anda kaydedilmiştir. Geri tuşuyla çıkabilirsiniz.

7. 7

   Chrome'u tamamen kapatıp yeniden açın

   Ayar hemen etkinleşir ama Chrome zaten açık olan sayfalar için eski DNS cevaplarını bir süre hafızasında tutar. Temiz bir başlangıç için Chrome'u gerçekten kapatın:

   • Ekranın altından yukarı kaydırıp bekleyin (veya kare/son uygulamalar tuşuna basın).

   • Açık uygulamalar arasından Chrome'u bulun ve yukarı kaydırarak kapatın.

   • Ardından Chrome'u yeniden açın.

   Sadece geri tuşuna basmak Chrome'u kapatmaz, arka planda çalışmaya devam eder.

   Değişiklik hâlâ oturmadıysa telefonu yeniden başlatmak kesin çözümdür, ama çoğu durumda gerekmez.

8. 8

   Gerçekten çalıştığını doğrulayın

   İki basit kontrol yapın.

   Birincisi, ayarın kaydedildiğini teyit edin. Chrome → Ayarlar → Gizlilik ve güvenlik → Güvenli DNS'i kullan yolunu tekrar izleyin. Düğme açık olmalı, Özel seçili olmalı ve kutuda girdiğiniz adres yazıyor olmalı. Ayar kendiliğinden kapandıysa Adım 9'daki VPN maddesine bakın.

   İkincisi, farkı gözle görün. Daha önce reklamla dolu olduğunu bildiğiniz bir haber sitesini açın. Reklam alanlarının boş kaldığını, sayfanın belirgin şekilde hızlı yüklendiğini görmelisiniz.

   Reklamların yerinde bazen boş beyaz kutular veya "reklam yüklenemedi" yazıları kalır. Bu normaldir ve engellemenin çalıştığının işaretidir — sayfa reklam için yer ayırmış ama içerik hiç gelmemiştir.

   Hiçbir fark görmüyorsanız, tarayıcı önbelleği eski sayfayı gösteriyor olabilir. Sayfayı aşağı çekip yenileyin veya gizli sekmede açıp tekrar deneyin.

9. 9

   Çalışmıyorsa: en sık karşılaşılan üç sebep

   VPN açık. En yaygın sebep bu. Bir VPN uygulaması çalışıyorken tüm DNS trafiği VPN sağlayıcısına yönlenir ve Chrome'un Güvenli DNS ayarı devre dışı kalır. Kimi Android sürümlerinde ayar görünürde açık kalır ama hiçbir etkisi olmaz. VPN'i kapatıp test edin; ikisini birlikte kullanmak isterseniz VPN uygulamanızın kendi DNS ayarından Control D adresini girmeniz gerekir.

   Ağ, şifreli DNS'e izin vermiyor. Bazı kurum, okul ve otel ağları DNS-over-HTTPS trafiğini engeller. Chrome bu durumda sessizce ağın kendi DNS'ine geri döner. Mobil veriye geçip test edin; mobil veride çalışıp Wi-Fi'da çalışmıyorsa sebep ağdır.

   Bir site açılmıyor. Nadiren de olsa filtre, gerçekten ihtiyacınız olan bir alan adını engelleyebilir. Bunu anlamak için Güvenli DNS'i geçici olarak kapatın ve siteyi tekrar deneyin. Site açılıyorsa sorun filtrededir; adresin sonundaki p2 yerine p1 yazarak sadece zararlı yazılım engellemeye düşebilirsiniz.

   Bankacılık, e-devlet gibi kritik bir işlem sırasında bir aksaklık yaşarsanız önce Güvenli DNS'i kapatıp işleminizi tamamlayın, sonra ayarı geri açın. İşlemi yarım bırakmayın.

10. 10

    Bonus — engellemeyi tüm cihaza yaymak

    Buraya kadar yaptığınız her şey yalnızca Chrome içindir. Uygulamalardaki reklamlar, başka tarayıcılar ve oyunlar etkilenmez.

    Android 9 ve sonrasında, tüm cihazı kapsayan bir ayar var: Özel DNS (İngilizce: Private DNS).

    Telefonun Ayarlar uygulamasını açın — Chrome'un ayarları değil, telefonun kendi ayarları. Sonra:

    • Ağ ve internet (bazı telefonlarda Bağlantılar) bölümüne girin.

    • Gelişmiş veya Diğer bağlantı ayarları altında Özel DNS'i bulun.

    • Özel DNS sağlayıcı ana bilgisayar adı seçeneğini işaretleyin.

    • Aşağıdaki adresi girin ve kaydedin:

    p2.freedns.controld.com

    Buradaki adresin biçiminin farklı olduğuna dikkat edin: Chrome'a https:// ile başlayan bir adres girdik, sistem ayarına ise https:// olmadan sadece sunucu adı giriliyor. İkisini karıştırmak en sık yapılan hata.

    Bu ayarı yaptıktan sonra Chrome'daki ayarı İşletim sisteminin hizmet sağlayıcısını kullan konumuna alabilir veya olduğu gibi bırakabilirsiniz; ikisi çakışmaz.

    Samsung, Xiaomi ve diğer üreticilerin arayüzlerinde menü adları biraz değişebilir. Ayarlar uygulamasının arama kutusuna DNS yazmak en hızlı yol.

11. 11

    Her şeyi geri alma

    Vazgeçerseniz geri dönüş anlıktır ve hiçbir iz bırakmaz.

    Chrome ayarı için: Chrome → Ayarlar → Gizlilik ve güvenlik → Güvenli DNS'i kullan → üstteki düğmeyi kapatın. Chrome anında operatörünüzün DNS'ine döner.

    Cihaz geneli ayarı yaptıysanız: Telefon Ayarlar → Ağ ve internet → Özel DNS → Kapalı veya Otomatik seçeneğini işaretleyin.

    Hiçbir uygulama kurmadığınız için kaldırılacak bir şey yok. Tarayıcı geçmişiniz, şifreleriniz ve sekmeleriniz etkilenmez.

    Ayarı kapattıktan sonra da eski reklamsız hâli görüyorsanız bu, önbellekten gelen sayfadır. Bir süre sonra normale döner.